Diagnozę stawia zespół, nie jedno badanie
Podstawą rozpoznania jest praca zespołu specjalistów, którzy konsultują się ze sobą. Poszczególne narzędzia — obserwacja, wywiad z rodzicami, kwestionariusze, ocena rozwoju poznawczego i mowy — dostarczają różnych informacji o dziecku. Żadne z nich nie przesądza samo o wyniku.
Na czym polega badanie ADOS-2
ADOS-2 to protokół obserwacji, opisywany jako złoty standard w diagnostyce spektrum autyzmu. Diagnosta proponuje dziecku kilkanaście wspólnych aktywności i tematów rozmowy, a następnie ocenia zachowania w trzech obszarach: interakcje społeczne, komunikacja oraz ograniczone i powtarzalne zachowania.
- badanie trwa od 40 do 60 minut
- prowadzi je diagnosta z uprawnieniami
- przy małych dzieciach rodzic jest obecny w pokoju
- można je wykonać u dzieci od 12. miesiąca życia, u młodzieży i u dorosłych
- obejmuje zarówno osoby niemówiące, jak i biegle posługujące się mową
ADOS-2 nie ocenia ogólnego rozwoju dziecka — nie bada motoryki, rozwoju poznawczego ani przetwarzania zmysłowego. Skupia się wyłącznie na objawach charakterystycznych dla spektrum.
Co jeszcze wchodzi w skład diagnozy
W zależności od wieku i sytuacji dziecka zespół może sięgnąć po kolejne narzędzia: kwestionariusz oceniający zachowania związane ze spektrum, ocenę poziomu funkcjonowania, diagnozę psychologiczną, logopedyczną albo konsultację psychiatryczną. O tym, co jest potrzebne, decyduje specjalista po pierwszym spotkaniu — nie trzeba wybierać badań samodzielnie.
Diagnoza to nie punkt końcowy
Badanie pokazuje mocne i słabsze strony dziecka, dzięki czemu łatwiej zrozumieć jego potrzeby i zaplanować wsparcie. ADOS-2 można powtórzyć po sześciu miesiącach lub po roku, żeby ocenić zmiany.
Wynik diagnozy zawsze omawiamy z rodzicami i przekazujemy na piśmie. Rozmowa o wynikach jest częścią procesu, a nie dodatkiem do niego.