Kiedy takie badanie bywa potrzebne

  • gdy podejrzewamy, że rozwój dziecka odbiega od normy wiekowej
  • przy specyficznych trudnościach w uczeniu się — dysleksji, dysgrafii, dyskalkulii
  • przy zaburzeniach rozwoju językowego, w tym opóźnionym rozwoju mowy
  • przy zaburzeniach uwagi
  • jako uzupełnienie diagnostyki w kierunku spektrum autyzmu

W żadnej z tych sytuacji test nie jest pierwszym krokiem. Jest elementem szerszej diagnozy psychologicznej i służy temu, żeby zalecenia dla przedszkola, szkoły i domu opierały się na tym, jak dziecko naprawdę pracuje.

Dwa narzędzia, dwie różne sytuacje

Stanford-Binet 5 bada pięć obszarów funkcjonowania poznawczego — wiedzę, rozumowanie płynne, rozumowanie ilościowe, pamięć roboczą i przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne — a każdy z nich w wersji słownej i bezsłownej. Porównanie obu wersji samo w sobie niesie informację o dziecku. Badanie trwa od 15 do 75 minut i obejmuje osoby od 2. roku życia.

Leiter-3 jest testem w pełni niewerbalnym — można go przeprowadzić bez użycia języka mówionego. Trwa około 60–80 minut, a normy obejmują wiek od 3 do 20 lat. Obok ogólnego poziomu inteligencji ocenia pamięć niewerbalną, uwagę i szybkość przetwarzania.

Dlaczego test niewerbalny bywa uczciwszy

Jeśli dziecko nie mówi, mówi niewyraźnie albo trudno mu zrozumieć złożone polecenia, test oparty na języku pokaże przede wszystkim tę trudność — a nie możliwości poznawcze. To jeden z powodów, dla których wyniki badań inteligencji u dzieci ze spektrum autyzmu bywają zaniżone. Narzędzie niewerbalne pozwala tego uniknąć.

Leiter-3 stosuje się między innymi u dzieci z uszkodzeniem słuchu, z trudnościami w komunikacji, po urazach mózgu, a także u dzieci, które nie znają języka polskiego.

Co dostajecie po badaniu

Wyniki najpierw omawiamy na spotkaniu kończącym diagnozę, a potem przekazujemy na piśmie razem z zaleceniami dotyczącymi dalszego postępowania. Jeżeli dziecko potrzebuje przerwy, badanie dzielimy na kilka krótszych spotkań — większość zadań nie ma narzuconych ograniczeń czasowych.

Wynik nie jest wyrokiem

Liczba sama w sobie mówi niewiele. Wartość ma profil: to, co dziecku przychodzi łatwo, a co je męczy. Badanie można powtórzyć po jakimś czasie i porównać wyniki — bywa to najprostszy sposób, żeby sprawdzić, czy prowadzona terapia przynosi efekt.